Liście borówki mają właściwości bakteriobójcze

Borówka brusznica znana była w starożytności, ponieważ wspomina już ją Dioskorydes. W Polsce w lecznictwie ludowym stosowano przy dolegliwościach reumatycznych liść razem z kwiatostanem. Owoce gotowane z cukrem podawano w zimnicy, chorobach żołądka, biegunce, a także przy braku apetytu. Odwar z liści natomiast używany byt w kamicy nerkowej, jako środek moczopędny. Zewnętrznie zmiażdżone jagody przykładano na oparzenia. Właściwości i zastosowanie w lecznictwie domowym Liście borówki mają właściwości moczopędne, bakteriobójcze i przeciwzapalne, owoce zaś stanowią surowiec spożywczy i dietetyczny. W warunkach domowych liści borówki używa się najczęściej przy schorzeniach pęcherza moczowego. W tym celu należy przyrządzić odwar z półtorej łyżki liści na 1 szklankę wody, gotując go 2 min, po czym odcedzić i pić po pól szklanki 2—3 razy dziennie. Na obniżenie ciśnienia krwi można sporządzać odwar z 1 łyżki stołowej liści zalanych 1 szklanką wrzątku i gotowanych przez 30 minut. Pije się go 2—3 razy dziennie po 1 szklance. Do odwaru można dodać korzeń arcydzięgla. Sok lub dżem z owoców wymieszany z wodą albo słabą herbatą jest dobrym środkiem przeciwgorączkowym, który jednocześnie wzmacnia i orzeźwia. Świeże owoce wykazują działanie przeciwszkorbutowe.

Liście borówki brusznicy zawierają glikozydy fenolowe

Sadzonki jej ukorzenia się w końcu czerwca początku lipca w mieszaninie torfu z piaskiem (9:1), stale skrapiając wodą. Można ją także rozmnażać z pędów zdrewniałych, ukorzeniając je w końcu kwietnia W mieszaninie torfu z piaskiem (3:1). Najlepiej to robić w tunelach foliowych, na podłożu zasobnym w wilgoć o kwasowości około pH 4, w rozstawie 30 x 30 cm, a na większych przestrzeniach 30 x 80 cm lub 30 x 90 cm. Borówka brusznica nie wymaga specjalnego nawożenia, jednak czuła jest na obecność magnezu. Wrażliwa jest na choroby grzybowe, natomiast nie obserwuje się na niej szkodników. Co zawiera? Liście borówki brusznicy zawierają glikozydy fenolowe (m.in. arbutynę), garbniki, flawonoidy, kwasy organiczne (chinowy), sole mineralne (z dużą ilością manganu). W owocach znajdują się kwasy organiczne (jabłkowy, benzoesowy), witaminy A i C, anto- cyjany, pektyny, garbniki i cukry.

Mącznica lekarska

Rośnie najlepiej na glebach zakwaszonych. Podobna do niej jest mącznica lekarska (Arctostaphylos uva ursi L.) z tej samej rodziny wrzosowatych, stosowana kiedyś w lecznictwie w podobnych wypadkach, a obecnie znajdująca się pod ochroną. Wstępuje na stanowiskach suchych i piaszczystych. Ma liście gładkie, skórzaste, od spodu siatkowato unerwione i mączyste, czerwone jagody. Sposób uprawy i zbioru Surowiec stanowią liście i owoce zbierane ze stanowisk naturalnego występowania. Jesienią lub na przedwiośniu ścina się całe gałązki osmykuje z nich liście. Suszyć je można w warunkach naturalnych, rozkładając cienką warstwą. Owoce zbiera się tuż przed pełną dojrzałością i używa na przetwory.

Borówka brusznica

Typowe cechy rośliny Jest krzewinką o wysokości 15—40 cm. Liście ma zimotrwałe, skórzaste, ciemnozielone, błyszczące, odwrotnie jajowato-eliptyczne z lekko podwiniętymi brzegami. Spodem są one wyraźnie jaśniejsze, gruczołowaty kropkowane. Na szczytach pędów—wzniesionych lub płożących się — znajdują się graniaste kwiatostany z kuleczkowatymi, białawymi lub różowawymi kwiatami. Kwitnie od maja do lipca. Owocem jest okrągła czerwona jagoda, wewnątrz mięsisto-soczysta, kwaskowato-gorzka- wa. Dojrzewa od lipca do sierpnia. Czasem borówka zakwita po raz drugi i owocuje jeszcze raz we wrześniu i październiku. Jest to roślina długowieczna, żyjąca do 100 lat. Istnieją już odmiany uprawowe borówki brusznicy, między innymi holenderska „Koralle”.

Wydzielanie soków trawiennych u zwierząt

Napar z owoców pobudza wydzielanie soków trawiennych u zwierząt. Inne polskie nazwy: borówka czerwona, borówka wiecznozielona, czerwona jagoda, kamioneczka, gogodze, gruszpan i kwaśnica. Skąd pochodzi i gdzie jej szukać? Borówka brusznica w stanie dzikim rośnie w strefie klimatu umiarkowanego Europy, Azji i Ameryki Północnej. W Polsce spotykana jest na całym niżu i w górach. Rośnie w dużych skupiskach, w lasach szpilkowych, na wrzosowiskach, połoninach i porębach, zarastając nieraz całe wzgórza. W INNYCH DZIEDZINACH ŻYCIA CODZIENNEGO. Olejkiem anyżowym aromatyzuje się niekiedy leki, np. mikstury wykrztuśne. Brusznica zawiera wiele kwasu szczawiowego, trudnego do wydalania przez organizm. Na granicy magii i wiedzy.

Anyżki – cisteczka

Przepis na ciasteczka — anyżki. 5 białek ubić na pianę. Stale ubijając dodawać stopniowo 30 dag cukru pudru, 10 dag mąki i 3 dag tłuczonych owoców anyżu. Ubitą masę układać na blasze w formie okrągłych lub podłużnych ciasteczek. Piec w średnio nagrzanym piekarniku, aż do zrumienienia. W HIGIENIE OSOBISTEJ I KOSMETYCE. Anyż lub jego olejek bywa dodawany przy produkcji pasty do zębów. Olejek anyżowy z miętowym często jest używany do dezynfekcji jamy ustnej. W ŻYWIENIU I LECZENIU ZWIERZĄT. Kwitnący anyż jest dobrym poży tkiem pszczelim. Dodatek słomy anyżowej do pa szy krów zwiększa ich mleczność.

Owoce anyżu, jako dodatek do potraw ciężko strawnych

W NASZEJ KUCHNI. W kuchni polskiej używane są głównie owoce anyżu, jako dodatek do potraw ciężko strawnych, np. kapusty, czasem przy konserwowaniu warzyw (ogórków czy buraków). Najczęściej jednak bywa dodawany do pieczywa, ciasteczek, przyprawy do pierników, a rzadziej do kompotów lub do mięs. Wchodzi w skład przyprawy curry. Od najdawniejszych czasów używany był przy „paleniu gorzałki”, a potem przy produkcji wódki anyżówki i likierów gatunkowych. Liście anyżu w kuchni wschodniej dodawane są do sałatek dla nadania im specyficznego smaku. Warto by i u nas tego spróbować. Jako ciekawostkę podajemy, że w indyjskich liniach lotniczych przy starcie i lądowaniu podawane są do żucia owoce anyżu — zamiast cukierków.